Voor de federale, regionale en Europese verkiezingen geldt er opkomstplicht. Als je niet in staat bent om naar de stembus te gaan en geen volmacht geeft aan iemand anders, kan je vervolgd worden door de politierechter. Voor de lokale en provinciale verkiezingen is stemmen niet verplicht. Als je die dag niet naar de stembus kan gaan, dan kan je een volmacht geven, maar dat is niet verplicht.

Doelgroep

Burger

Voorwaarden

Er is geen opkomstplicht voor lokale en provinciale verkiezingen, maar je kan wel nog stemmen bij volmacht. Je kan alleen bij volmacht stemmen wanneer je je in een van de onderstaande situaties bevindt en dat aan de hand van een attest kunt bewijzen.

Je bent om medische redenen niet in staat om naar het stembureau te gaan of niemand kan je ernaartoe voeren.
Bewijs van afwezigheid:
een doktersattest (opgelet: een arts die kandidaat is bij de verkiezingen, mag dat attest niet geven).
Je kan niet deelnemen om beroepsredenen in het binnenland of het buitenland.
Bewijs van afwezigheid voor werknemers:
een attest van jouw werkgever (verblijven andere leden van jouw gezin ook in het buitenland, dan kunnen zij op basis van dat attest een volmacht geven)
Bewijs van afwezigheid voor zelfstandigen:
een attest waaruit de uitoefening van het beroep en de reden voor jouw afwezigheid blijkt
Je bent schipper, marktkramer of kermisreiziger.
Bewijs van afwezigheid:
een attest waaruit de uitoefening van het beroep blijkt, afgegeven door de burgemeester van de gemeente waar je bent ingeschreven (ook de leden van jouw gezin die met je samenwonen, kunnen op basis van dat attest een volmacht geven).
De burgemeester van de gemeente waar de kiezer in het bevolkingsregister is ingeschreven levert het attest (formulier A96b) af. Ook de leden van het gezin die met de kiezer samenwonen, kunnen op basis van dat attest een volmacht geven.
Je bevindt zich in een toestand van vrijheidsbeneming door een rechterlijke maatregel.
Bewijs van afwezigheid:
een attest van de directie van de strafinrichting (in dit geval bent je niet verplicht een volmacht te geven
Je kunt niet stemmen door jouw geloofsovertuiging.
Bewijs van afwezigheid:
een attest van je religieuze overheid
Je bent student en kunt niet stemmen om studieredenen.
Bewijs van afwezigheid:
een attest van de directie van de instelling waar je studeert
Je bent in het buitenland om privéredenen of op vakantie.
Bewijs van afwezigheid:
een attest (formulier A96a) van tijdelijk verblijf in het buitenland, afgegeven door de burgemeester. Je voegt bij je aanvraag de nodige bewijsstukken. Deze bewijsstukken kunnen bijvoorbeeld zijn: een reservatie bij een reisbureau, een kopie van een hotelvoucher, een kopie van een vliegtuigticket, een bewijs van boeking of een reservatie van een hotel of kampplaats via internet.

Voorwaarden voor de volmachtkrijger

De volmachtkrijger mag een familielid zijn, maar dat moet niet.
De volmachtkrijger mag geen volmacht hebben gekregen voor andere stemgerechtigden (één volmacht per volmachtkrijger).
De volmachtkrijger moet op de verkiezingsdatum kunnen stemmen voor alle verkiezingen waaraan je moet deelnemen.

Bewijs

Op de verkiezingsdag brengt de volmachtkrijger de volgende documenten mee naar het stembureau waar de volmachtgever moet stemmen:

het ingevulde en ondertekende volmachtformulier A95
de eigen identiteitskaart
de eigen uitnodigingsbrief
de uitnodigingsbrief van de volmachtgever
het attest dat bewijst dat de volmachtgever niet zelf kan gaan stemmen.

De volmachtkrijger vindt de locatie van jouw stembureau op jouw oproepingsbrief.

Procedure

De kiezer die niet zelf gaat stemmen, is de volmachtgever. De kiezer die gaat stemmen in de plaats van de volmachtgever, is de volmachtkrijger.

Een volmacht geldt voor alle verkiezingen waarvoor de volmachtgever uitgenodigd is. De volmachtkrijger moet dus stemrecht hebben voor minstens dezelfde verkiezingen als die waarvoor de volmachtgever stemrecht heeft.

De volmachtkrijger mag slechts 1 volmacht aanvaarden.

Er zijn twee documenten nodig om een volmacht te geven:

het volmachtformulier A95 waarmee de volmachtgever een volmacht geeft aan de volmachtkrijger. Beide personen moeten het volmachtformulier ondertekenen.
een attest dat bewijst dat de volmachtgever niet zelf naar het stemlokaal kan gaan. Welk attest dat is, hangt af van de reden waarom de kiezer een volmacht geeft. Dat attest moet bij het volmachtformulier gevoegd worden.

De volmacht met een verklaring op erewoord is afgeschaft. Dit werd gebruikt wanneer een kiezer geen bewijsstukken kon voorleggen dat die in het buitenland zat. De verklaring op erewoord kan vanaf de eerstvolgende lokale verkiezingen niet meer gebruikt worden om een volmacht te geven. De enige mogelijkheid die het kiesdecreet vermeldt, is het voorleggen van bewijsstukken.